Helena Bohle-Szacka

Helena Bohle-Szacka urodziła się 27 lutego 1928 roku w Białymstoku, w rodzinie Marii Fanny z domu Tobolskiej, pochodzącej z zasymilowanej rodziny żydowskiej z Łodzi, oraz Aleksandra Bohle, inżyniera tekstylnego niemieckiego pochodzenia. W czasie okupacji niemieckiej jej ojciec ukrywał żydowską żonę, współpracował z polskim podziemiem i aktywnie uczestniczył w ratowaniu innych białostockich Żydów. Przyrodnia siostra Heleny, Irena Aronson-Bole, została zamordowana przez Niemców w Białymstoku.

W 1944 roku Bohle-Szacka została aresztowana przez Gestapo i więziona w obozach koncentracyjnych Ravensbrück i Helmbrechts. Przeżyła „marsz śmierci”, docierając z grupą więźniarek do obozu Falkenau-Zwodau w Czechach, gdzie została wyzwolona przez wojska amerykańskie.

Po wojnie powróciła do Łodzi i w 1947 roku rozpoczęła studia w Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Łodzi, które ukończyła z tytułem magistra w 1951 roku. W latach 50. współpracowała z „Dziennikiem Łódzkim” i miesięcznikami „Moda”, „Modne krawiectwo” i „Uroda”, uprawiając głównie grafikę żurnalową. W 1957 została kierowniczką artystyczną Domu Mody Telimena, a w latach 60. pracowała w Warszawie w Domu Mody Moda Polska, a następnie jako kierowniczka artystyczna Domu Mody Leda.

W 1968 roku, po antysemickiej nagonce w Polsce, wyemigrowała wraz z mężem do Berlina Zachodniego. W Niemczech pracowała jako projektantka mody i wykładowczyni w berlińskiej Lette-Schule, a także rozpoczęła karierę artystyczną. Jej grafiki pokazywane były na ponad 40 wystawach, m.in. w Berlinie, Warszawie, Paryżu, Pradze, Kopenhadze, Wiedniu i Londynie.

Wydała dwie autorskie książki - „Ślady, cienie” oraz „Od drzewa do drzewa” z własnymi ilustracjami. W latach 80. uczestniczyła w akcji pomocy „Solidarności”, organizując przesyłki nielegalnych materiałów drukarskich, żywności i lekarstw do Polski. Współpracowała z wydawnictwami emigracyjnymi „Pogląd” i „Archipelag”, była kierowniczką artystyczną galerii przy Klubie Inteligencji Katolickiej w Berlinie. Zajmowała się także propagowaniem kultury polskiej, za co została odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Polonia Restituta w 1994 roku.

W ostatnich latach życia występowała publicznie jako świadkini historii, relacjonując swój wojenny los. Zmarła 21 sierpnia 2011 roku w Berlinie.